VASTEN ALS ONTMOETING MET DE ANDER

 

In de Oude Kerk krijgt dit thema zondag 1 maart wel op een heel bijzondere manier invulling! De RK-Bonifatiusparochie heeft er namelijk voor gekozen de officiële start van hun ‘vastenactie’ samen te laten vallen met de aftrap van de Veertigdagen-actie ‘Een ramp laat je niet los’ van de Protestantse Gemeente Rijswijk. Vreugdevol mogen we er die zondag bij stil staan dat er diaconaal en missionair hoopvolle initiatieven opbloeien. In het overleg met de PCI (Parochiële Caritas Instelling) merken we dat het diaconaat vele handvatten geeft om de wat verbleekte oecumene nieuwe betekenis te geven.

Boete(n)

In dit verband is het wel aardig om even terug te grijpen op de betekenis van het begrip ‘boete’ - paars is daarbij de liturgische kleur - , dat bij de voorbereidingstijd op Pasen hoort.

Scheveningers weten nog wel wat ‘boeten’ is. Op oude foto’s zie je ze aan het werk met het repareren van hun netten. Waar gaten gevallen zijn moet het net hersteld worden, anders is het vergeefs vissen. ‘Boete doen’ is daarom meer dan spijt hebben van of als penitentie een aantal ‘Onze Vaders’ bidden. Het is herstellen wat fout is gegaan in het verleden en zo weer goede ‘visser van mensen’ worden. In hedendaags Nederlands: relaties herstellen, welgemeend sorry zeggen en niet langer ten koste van andermans geluk leven. Uiteraard beperkt zich dat niet tot de weken voor Pasen. De eerste van Luthers 95 stellingen luidt dan ook: ‘Onze Heer en meester Jezus Christus heeft, toen hij zeide: "Doet boete, enz." (Engels: ‘repent’) (Mt 4:17), bedoeld, dat het hele leven van de gelovigen een bekering-en-boetedoening moet zijn.’

Diaconaal betekent het dat we er aan werken mensen tot hun recht te laten komen en te werken aan herstel van wat tussen mensen scheef is gegroeid. En zo raken de thema’s van de vastentijd elkaar: vasten als ontmoeting met de ander en een ramp laat je niet los.

 

Vasten als ruimte maken

Ondanks pogingen ‘vasten’ ook voor protestanten betekenis te geven, blijft het voor velen een vreemd fenomeen. Waarom zou je een bepaalde dag of periode bepaalde zaken laten (staan)? Het thema van de Vastenactie Cordaid is een goede poging de bedoeling van het vasten dichterbij te brengen. Bij de profeten lezen we al dat Israël het brood moest delen met de hongerigen en zich bekommeren om de medemensen om de Eeuwige te kunnen ontmoeten. Dat is het vasten dat God van ons vraagt! (Jesaja 58:6,7). De ontmoeting met de Ander voltrekt zich in de ruimte van het oog hebben voor de ander. Vasten stelt ons de vraag of wij grenzen willen stellen aan ons immer uitdijend heelal van behoeften. De veertigdagentijd is daarmee ook een uitnodiging tot de vreugde van het delen. ‘Een ramp laat je niet los’ is dit jaar het motto van Kerk in Actie. Was het maar waar dat een ramp ons niet loslaat, dan zouden heel wat vluchtelingenkampen inmiddels verlaten zijn en was er schoon water voor iedereen.

Traden we maar even doortastend op bij de ramp die slachtoffers van oorlogen en natuurgeweld treft, als bij de economische crisis die de wereld treft. Miljarden trekken de regeringen uit om onze welvaart te garanderen en banken overeind te houden. Om mij heen hoor ik financiële deskundigen zeggen dat het mis is gegaan door hebzucht en korte termijnbelangen. Een dominee zou het ze niet verbeteren.

Maar in de veertigdagentijd worden we bepaald bij de weg van Jezus, die leefde uit de droom van de profeten: vrede voor de kinderen, eten voor de hongerigen, een welkom voor de uitgestotenen. Een ‘programma’ voor de lange termijn, waarbij Hij nooit vergat dat het hem om de mens met zijn/haar concrete nood ging. Het geheim van Jezus – en zijn aantrekkingskracht – moet gelegen hebben in de wijze waarop Hij naar mensen keek. ‘Met ontferming bewogen’, lezen we in het Evangelie. Hij leefde niet bij statistieken en beursprognoses, maar zag de mensen die door de ramp van uitsluiting of ziekte, eenzaamheid en handicap getroffen waren. En het liet Hem niet los! Waar Hij het brood deelde, de mensen met huidvraat aanraakte en blinden liet zien, brak de vreugde en verwondering door. Zo maakte Hij zijn naam waar: Jehosjua – Hij die in de ruimte zet.

 

Samen in de dienst

Ontmoeting met de A/ander – daarin zit het geheim van het diaconaat. Dat gaan we 1 maart vieren. Er komt een Ghanese zanggroep, want onze beide geloofsgemeenschappen steunen een project in Ghana. De Wereldwinkel komt, er is een stand met Ghanese producten en de overige projecten waarbij onze gemeente betrokken is geven info. Ik verheug mij erop om met Ingrid van de Aart diaconaal voor te mogen gaan in een dienst die de hele oecumene (bewoonde wereld) op het oog heeft. Rooms-katholieken en protestanten die samen belijden wat Huub Oosterhuis zo prachtig verwoordde: ‘Uw naam is hartstocht voor gerechtigheid, uw woord de bron waaruit wij willen drinken’.

 

 Ds. Rob van Essen.

bron: www.protestantsrijswijk.com